Dlaczego dzieci nie czują się kochane – i co z tym zrobić

Dziecko kochane, ale niepewne miłości

„Kocham swoje dziecko nad życie” – myślisz. I w głębi serca wiesz, że to prawda. Czemu jednak twoja pociecha zachowuje się tak, jakby w to wątpiła? Pyta: „A ty mnie kochasz?”. Obraża się, gdy nie spełnisz prośby. Patrzy z wyrzutem, gdy musisz wyjść do pracy.
To właśnie paradoks rodzicielstwa, bo możesz być absolutnie pewny swojej miłości, a jednak dziecko może jej nie czuć. A wszystko dlatego, że miłość nie jest tylko tym, co mamy w sercu. To także wszystko to, co dziecko widzi, słyszy i odbiera w codziennych sytuacjach.

Miłość z perspektywy dziecka

Dorośli często postrzegają miłość jako stałe uczucie – jest w nas, niezależnie od tego, czy dziś mamy dobry, czy też gorszy dzień. Dlatego w codziennym życiu przepełnionym pracą i problemami, a przez to głową pełną myśli o przyszłości możesz nie pamiętać, by w taki czy inny sposób wyrazić to, co czujesz.
Dziecko myśli inaczej. Dla niego miłość jest „tu i teraz”. Jeśli dziś jest uśmiech, przytulenie i wspólna zabawa – jest miłość. Jeśli jest pośpiech, brak czasu i wzrok utkwiony w ekranie – miłość jakby blednie.
Pomyśl przez chwilę, czy nie ma w tym racji, że dla dziecka „jestem ważny” znaczy:

• tata słucha mnie do końca, nawet jeśli historia jest o tym, jak pies sąsiadki zjadł patyk,
• mama zauważa, że mam smutną minę,
• rodzice rozumieją, że czasem mam gorszy dzień i wtedy po prostu chcę pobyć sam.

Miłość w oczach dziecka jest namacalna. Ono nie lubi się domyślać, dlatego warto na różne sposoby ją okazywać. I co ważne – to działa w obie strony, bo w ten sposób stajesz się świetnym nauczycielem. Dlatego nie zdziw się, gdy usłyszysz „kocham cię” z ust malucha, czy nastolatka, wypowiedziane ot, tak, bez okazji, tuż przed wyjściem do szkoły.

Najczęstsze przyczyny niezrozumienia

Zwróć uwagę, czy poniższe sytuacje nie wydają ci się znajome…

Brak obecności mimo fizycznej bliskości

Siedzisz obok, ale myślami jesteś w mailach, planach czy problemach. Dla dziecka to jasny sygnał: „Nie interesuje cię to, co robię, co chcę pokazać, czy o czym opowiedzieć”.

Słowa sprzeczne z gestami

Mówisz „kocham cię”, ale kiedy dziecko prosi o wspólne puzzle, odpowiadasz: „Nie teraz”. Jeśli takie sytuacje powtarzają się często, twoje słowa tracą moc i stają się pustą deklaracją.

Przeciążenie obowiązkami i nadmiar krytyki

Kiedy lista „popraw to, zrób tamto, musisz się postarać, niczego się nie nauczyłeś ostatnio” jest dłuższa niż lista słów pełnych docenienia wykonanej pracy i starań, dostrzeżenia włożonego wysiłku, szczerego zainteresowania tym, co mimo problemów udało się osiągnąć, dziecko zaczyna wierzyć, że bardziej zwracasz uwagę na jego błędy, niż na niego samego.

Porównywanie z innymi

Nawet jeśli chcesz zmotywować, to porównania typu „Zobacz, Kasia potrafi, a ty?” jedynie podkopują poczucie bycia wystarczającym.

Język miłości w rodzinie

Każde dziecko może odbierać miłość w inny sposób. Warto wiedzieć, która forma języka miłości jest dla niego najważniejsza. Zwróć uwagę, czy to:

• słowa – pochwały, ciepłe zdania, zapewnienia,
• czas – wspólne aktywności, rozmowy,
• dotyk – przytulenia, głaskanie, żartobliwe przepychanki,
• gesty pomocy – robienie czegoś dla dziecka, co ułatwia mu życie,
• drobne prezenty – nie w sensie materializmu, a bardziej sygnału: „pomyślałem o tobie”.

Zamiast zakładać, że twoje dziecko czuje się kochane i wie, jak jest dla ciebie ważne:

• obserwuj, czy szuka kontaktu fizycznego,
• zwracaj uwagę, czy dzieli się swoimi historiami.
• zapytaj wprost: „Kiedy czujesz, że naprawdę jestem przy tobie?”

Przygotuj się, że to, czego się dowiesz, może cię zaskoczyć. Bywa, że dla dziecka miłość to fakt, konkretny uczynek, stałe zachowanie. To zaś może oznaczać, że pamiętasz, by przykryć go kołdrą w nocy, albo podczas rozmowy patrzeć mu w oczy, zamiast sprawdzać wiadomości w telefonie.

Co możesz zmienić już dziś?

Każdy z nas nosi w sobie wzorce z domu rodzinnego. Jeśli miłość była okazywana skąpo, możesz mieć trudność z jej codziennym wyrażaniem. Nawet jeśli czujesz ją bardzo mocno. Świadomość tego jest pierwszym krokiem do zmiany.
Nie trzeba od razu robić rewolucji. Na początek wystarczy, że:

• odłożysz telefon, gdy mówi,
• przytulisz bez powodu,
• zrobisz coś, co ono lubi, nawet jeśli to nie jest twoja bajka,
• zauważysz i docenisz drobne starania,
• wysłuchasz do końca historii o dinozaurze, nawet jeśli trwa piętnaście minut.

Miłość to bowiem czas, uwaga i gesty powtarzane dzień po dniu.
I choć nie da się być zawsze czułym i uważnym, to nawet w trudnych dniach można powiedzieć: „Jestem dziś zmęczony, ale cię kocham”. To pokazuje, że miłość nie znika, gdy brakuje nam sił.

Nie chodzi też o bycie idealnym, a bardziej o to, by codziennie wybierać obecność, uważność i czułość. Nawet jeśli czasem w wersji nieperfekcyjnej. To te codzienne wybory sprawiają, że dziecko czuje: „Jestem kochany. Jestem ważny”.